Je ziet bij sommige beelden nauwelijks nog wat echt is en wat door AI is gemaakt. Op de werkvloer ontstaat een vergelijkbare vraag wanneer systemen teksten schrijven, voorstellen doen of conclusies trekken die volkomen logisch klinken. Dan gaat menselijke controle niet alleen over wie uiteindelijk op een knop drukt of een besluit neemt. Het gaat ook over de vraag of medewerkers nog bewust zelf beoordelen wat een systeem hun voorlegt.
Een chatbot met een menselijke naam en een profielfoto alsof het een collega is, maakt een tweede ontwikkeling zichtbaar. Weten medewerkers en klanten eigenlijk altijd wanneer ze met AI communiceren? Vanaf 2 augustus 2026 gelden nieuwe transparantieverplichtingen uit de AI Act voor bepaalde AI-systemen. Voor organisaties wordt het daarmee heel praktisch om vóór die datum te weten waar zulke systemen al worden gebruikt en of voor mensen duidelijk genoeg is dat aan de andere kant geen mens zit.
“We laten het verslag vandaag door de AI maken.” Ook die zin hoor je steeds vaker in vergaderingen, maar hij schuift de verantwoordelijkheid wel erg gemakkelijk richting het hulpmiddel. AI kan opnemen, transcriberen en een concept maken. Daarna moet iemand nog controleren of het verslag klopt, of besluiten goed zijn weergegeven en wat er wel en niet in thuishoort. Daar komen vragen bij over de opname zelf, waar die terechtkomt en welke leverancier toegang krijgt. Sneller notuleren verandert dus niet wie uiteindelijk verantwoordelijk is voor het verslag.
Vakbonden en werkgevers bereiden zich voor op onderhandelingen over AI op de werkvloer. Een AI-training hier of een cursus daar is dan niet meer genoeg. Zodra AI werkprocessen verandert, medewerkers ondersteunt of beïnvloedt en een rol krijgt in beslissingen, komen ook transparantie, menselijke controle en afspraken over het werk zelf op tafel. Daarmee wordt AI steeds nadrukkelijker een onderwerp binnen de gewone arbeidsverhoudingen. En dus ook voor ondernemingsraden.
Maandelijks op de hoogte blijven van ORenAI-ontwikkelingen? Meld je aan.